Stichting Z
2e Oosterparkstraat 72
1091 JG Amsterdam
020 - 623 62 02
zmag@xs4all.nl
2e Oosterparkstraat 72
1091 JG Amsterdam
020 - 623 62 02
zmag@xs4all.nl
Met de komst van ‘The Big Issue’ in Londen was de eerste daklozenkrant van Europa een feit. Het was 1991. En naarmate tijd verstreek, veroverde The Big Issue een steeds grotere schare trouwe lezers. Dat succes ging niet onopgemerkt. Want tegen het eind van 1994 werd in Utrecht ‘Straatnieuws’ opgericht. Ook een daklozenkrant. Gestoeld op hetzelfde principe als haar Engelse voorbeeld: help daklozen zichzelf helpen. Een even eenvoudig als doeltreffend principe. De dakloze koopt de krant voor een klein bedrag in en verkoopt deze op straat tegen een vastgestelde hogere prijs. De winst mag de dakloze ondernemer zelf houden. Ook in Utrecht sloeg de krant aan. Het duurde dan ook niet lang voordat andere steden volgden. Amsterdam kwam met ‘Z magazine’, Den Haag met ‘Straatnieuws’ en Rotterdam met ‘Straatmagazine’.
Anno 2009 telt Nederland maar liefst zeven zelfstandige straatkranten. Dat is nog altijd het geval. En maar goed ook. Want de straatkrant voorziet de dakloze niet alleen van een bescheiden inkomen en een zekere dosis zelfrespect. Het is ook een middel om het grote publiek op een aanspreekbare manier bekend te maken met dak- en thuislozen en de problemen die zij dagelijks ondervinden.
Je ziet hem al staan. Het krantje hoef je niet zozeer te hebben, maar je wilt wel helpen. Je besluit om de straatkrantverkoper zomaar wat geld te geven. Want dat voelt goed. Komt dit scenario u bekend voor? Als het antwoord ‘ja’ luidt, dan moet u weten dat uw gift de toekomst van de straatkrant in gevaar brengt. En daarmee het principe ‘help de dakloze zichzelf helpen’. Straatkranten krijgen namelijk in de regel geen cent subsidie. De kosten worden betaald uit de verkoop van het blad. Dat gaat maar net, en soms net niet. Wat dat betekent? Simpel, als u het blad niet koopt, gaat het failliet. Want elke keer dat u geld geeft en de krant niet afneemt, dalen de verkoopcijfers en stijgen de kosten. U mag natuurlijk altijd meer geld geven dan de verkoopprijs, maar vergeet nooit om een krant mee te nemen. Zaken zijn zaken. En de laatste die u dat kwalijk zal nemen is de straatkrantverkoper.
Waar de krant verkocht mag worden zijn de negen zelfstandige straatkranten het over eens: nooit in elkaars gebied. Straatkrant De Zelfkrant hoort thuis in Den Bosch en mag alleen in die regio worden verkocht. Zoals de ‘Impuls’ alleen in Arnhem, Nijmegen en Apeldoorn wordt aangeboden. En zo heeft elke krant het alleenrecht op zijn eigen gebied. Maar daar hebben de verkopers van ‘Het Daklozenwoord’ niets mee te maken. De buitenlandse straatbende die achter de productie van deze krant zit, pikt een graantje mee van het betrouwbare en zorgvuldig opgebouwde imago van de Nederlandse straatkranten. Middels agressieve verkoopmethoden slijten ze deze ‘nepkrant’ aan nietsvermoedende voorbijgangers. En om de juiste ‘snaar’ te raken, zetten ze ook bedelende kinderen in bij de verkoop. Het meest betreurenswaardige is misschien wel dat enkele verspreiders van echte straatkranten bedreigd zijn door leden van deze bende.
Het illegale Daklozenwoord maakt misbruik van het succes en de goede naam van de Nederlandse straatkranten. En dat gaat ten koste van de reguliere straatkrantverkoper. Het Daklozenwoord is tweetalig (Nederlands en Frans) en wordt uitgegeven in Brussel, maar niemand kent de organisatie of de mensen achter de krant. Ook de telefoon wordt niet beantwoord.
"Prachtige plannen om zwervers en daklozen te helpen bestaan vooral op papier. De werkelijkheid is weerbarstig en moeilijk. De doelgroep is moeilijk aan te spreken en te motiveren. Juist daarom is het fenomeen daklozenkrant zo'n fantastisch initiatief dat in de praktijk blijkt aan te slaan. Het geeft een inkomen, maar misschien nog belangrijker: zelfrespect, structuur en een zinvolle dagbesteding".
Aldus juryvoorzitter Cees Verkerke naar aanleiding van de toekenning van de KVGO Award 2002 aan Z magazine. De KVGO is de koninklijke branche-organisatie voor de grafische industrie. En elk jaar reikt zij een Award uit aan een maatschappelijk betrokken persoon, organisatie of instelling die op een bijzondere manier gebruik maakt van grafische media. In 2002 viel de eer ten beurt aan Z magazine, de daklozenkrant van Amsterdam, waarmee in feite alle daklozenkranten van Nederland een onderscheiding krijgen. Grafisch Goud, een samenwerkingsverband van KVGO-branche-prijswinnaars, ondersteunde in 2003 de Nederlandse straatkranten. Zij deden dat door de productie van twee publicaties: een algemene informatiefolder en een landelijke straatkinderkrant. De opbrengsten hiervan kwamen ten goede aan de kranten en hun verkopers. De deelnemende bedrijven in Grafisch Goud 2003 zijn: Inprint Benelux Oss, Drukkerij De Bink Leiden, Roto Smeets Utrecht, Senefelder Misset Doetinchem, Binderij Hexspoor Boxtel. De KVGO Award wordt mede mogelijk gemaakt door Tetterode Nederland. Grafisch Goud wordt ondersteund door Proost en Brandt.
